USG piersi
USG piersi – kiedy wykonać badanie i jak wygląda diagnostyka?
Regularna diagnostyka piersi jest jednym z najważniejszych elementów profilaktyki zdrowotnej kobiet. Jednym z podstawowych, bezpiecznych i powszechnie stosowanych badań obrazowych jest usg piersi. Badanie ultrasonograficzne pozwala lekarzowi ocenić strukturę gruczołu piersiowego oraz wykryć zmiany, które mogą wymagać dalszej diagnostyki. Nie wykorzystuje promieniowania rentgenowskiego, dlatego może być wykonywane również wielokrotnie, jeśli istnieją ku temu wskazania medyczne.
USG znajduje zastosowanie zarówno w profilaktyce, jak i podczas diagnostyki konkretnych dolegliwości, takich jak ból piersi, wyczuwalny guzek, zmiana kształtu piersi czy pojawienie się wydzieliny z brodawki.
Na czym polega usg piersi?
USG piersi jest badaniem wykorzystującym fale ultradźwiękowe do obrazowania tkanek znajdujących się wewnątrz piersi. Lekarz przesuwa głowicę aparatu ultrasonograficznego po skórze, obserwując uzyskany obraz na monitorze.
Badanie umożliwia między innymi ocenę budowy gruczołu piersiowego, przewodów mlecznych, tkanki tłuszczowej oraz widocznych zmian ogniskowych.
USG pozwala często określić, czy wykryta zmiana ma charakter płynowy czy lity. Dzięki temu lekarz może odróżnić między innymi torbiele od niektórych zmian litych oraz zdecydować, czy konieczne jest wykonanie dodatkowych badań.
W przypadku niektórych pacjentek podczas badania oceniane są również okolice pachowe i znajdujące się tam węzły chłonne.
Kiedy warto wykonać usg piersi?
Badanie może być wykonywane profilaktycznie, ale istnieje również wiele sytuacji, w których powinno zostać przeprowadzone ze względu na występujące objawy.
Wskazaniem do wykonania usg piersi mogą być między innymi:
- wyczuwalny guzek lub zgrubienie w piersi,
- ból piersi utrzymujący się przez dłuższy czas,
- asymetria lub zmiana wyglądu piersi,
- zmiany skóry piersi,
- wciągnięcie brodawki sutkowej,
- wydzielina z brodawki,
- przebyte wcześniej choroby piersi,
- kontrola wcześniej wykrytych zmian,
- zwiększone rodzinne ryzyko występowania chorób piersi.
Każda nowa lub niepokojąca zmiana zauważona podczas samobadania piersi powinna zostać skonsultowana z lekarzem.
USG piersi jako badanie profilaktyczne
Wiele zmian w obrębie piersi na początkowym etapie nie powoduje bólu ani innych charakterystycznych dolegliwości. Z tego względu istotnym elementem profilaktyki jest regularne wykonywanie badań odpowiednich do wieku oraz indywidualnych czynników ryzyka pacjentki.
USG piersi jest szczególnie często wykorzystywane u młodszych kobiet, których piersi mają zwykle większą zawartość tkanki gruczołowej.
Nie oznacza to jednak, że ultrasonografia jest badaniem przeznaczonym wyłącznie dla młodych pacjentek. Lekarz może zalecić USG również kobietom starszym, między innymi jako badanie uzupełniające mammografię.
O tym, jaka metoda diagnostyczna będzie najbardziej odpowiednia, powinien decydować lekarz na podstawie wieku, budowy piersi, objawów oraz historii medycznej pacjentki.
Jak przebiega usg piersi?
Badanie jest krótkie i zazwyczaj nie powoduje dolegliwości bólowych. Pacjentka proszona jest o rozebranie się od pasa w górę, a następnie położenie na leżance.
Lekarz nakłada na skórę specjalny żel umożliwiający prawidłowe przewodzenie fal ultradźwiękowych. Następnie dokładnie przesuwa głowicę aparatu po kolejnych obszarach piersi.
Podczas usg piersi lekarz może poprosić pacjentkę o zmianę pozycji lub uniesienie ręki, aby dokładniej zobrazować określone fragmenty gruczołu piersiowego oraz okolice pach.
W przypadku znalezienia zmiany lekarz może ocenić między innymi jej wielkość, kształt, granice, położenie i strukturę.
Po zakończeniu badania pacjentka zazwyczaj otrzymuje opis badania wraz z dokumentacją obrazową.
Czy do badania trzeba się przygotować?
Jedną z zalet ultrasonografii jest brak skomplikowanego przygotowania. USG piersi może być wykonane praktycznie w dowolnym momencie.
Jeżeli pacjentka posiada wyniki wcześniejszych badań piersi, warto zabrać je ze sobą. Porównanie aktualnego obrazu ze starszą dokumentacją może być dla lekarza bardzo pomocne.
Warto posiadać między innymi wcześniejsze wyniki USG, mammografii, rezonansu magnetycznego piersi czy biopsji.
U kobiet miesiączkujących czasami zaleca się wykonanie badania w pierwszej części cyklu, szczególnie jeśli piersi przed miesiączką stają się tkliwe lub bolesne. Nie jest to jednak bezwzględny warunek wykonania diagnostyki.
W przypadku pojawienia się niepokojącego guzka lub innych objawów nie należy odkładać konsultacji tylko ze względu na konkretną fazę cyklu.
Co może wykazać usg piersi?
Badanie ultrasonograficzne może uwidocznić różnego rodzaju zmiany znajdujące się w tkance piersi.
Mogą to być między innymi torbiele, włókniaki, gruczolakowłókniaki, zmiany zapalne, poszerzone przewody mleczne oraz inne zmiany ogniskowe.
Samo wykrycie zmiany podczas usg piersi nie oznacza rozpoznania choroby nowotworowej. Duża część zmian występujących w piersiach ma charakter łagodny.
Jeśli obraz nie jest jednoznaczny, lekarz może zalecić dalszą diagnostykę, na przykład mammografię, rezonans magnetyczny lub biopsję.
USG piersi a mammografia
USG i mammografia są różnymi metodami diagnostycznymi i nie powinny być traktowane jako badania, które zawsze można stosować zamiennie.
Mammografia wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie i ma szczególne znaczenie w badaniach przesiewowych określonych grup kobiet. Ultrasonografia wykorzystuje fale dźwiękowe i pozwala dokładnie analizować strukturę zmian widocznych w tkance gruczołowej.
W wielu przypadkach oba badania wzajemnie się uzupełniają.
Lekarz może przykładowo zalecić usg piersi po mammografii, jeśli konieczna jest dokładniejsza ocena określonego obszaru lub zmiany.
Czy badanie usg piersi jest bezpieczne?
Ultrasonografia nie wykorzystuje promieniowania jonizującego. Z tego względu badanie uznawane jest za bezpieczne i może być wykonywane również u kobiet ciężarnych i karmiących piersią, jeżeli istnieją wskazania do diagnostyki.
Badanie można także powtarzać podczas obserwacji wcześniej wykrytych zmian.
O częstotliwości kontroli powinien jednak decydować lekarz, ponieważ harmonogram badań zależy między innymi od wieku pacjentki, obrazu wcześniejszych badań oraz indywidualnego ryzyka.
Dlaczego nie należy ignorować zmian w piersiach?
Pojawienie się guzka w piersi nie zawsze oznacza poważną chorobę. Wiele wykrywanych zmian jest łagodnych. Nie można jednak określić charakteru zmiany jedynie na podstawie samodzielnego badania piersi.
Dlatego wyczuwalne zgrubienie, zmiana wyglądu brodawki, nietypowa wydzielina czy utrzymująca się zmiana skóry powinny być skonsultowane ze specjalistą.
Wczesna diagnostyka pozwala szybciej określić charakter obserwowanej zmiany i w razie potrzeby rozpocząć dalsze postępowanie.
USG piersi – ważny element diagnostyki i profilaktyki
USG piersi jest nieinwazyjnym badaniem obrazowym mającym szerokie zastosowanie w diagnostyce chorób piersi. Pozwala ocenić budowę gruczołu piersiowego, wykrywać oraz kontrolować zmiany, a także uzupełniać diagnostykę wykonywaną przy pomocy innych metod obrazowych.
Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania, trwa stosunkowo krótko i może być wykonywane wielokrotnie.
Regularne kontrolowanie stanu piersi oraz odpowiednio dobrane badania profilaktyczne mają istotne znaczenie dla wczesnego wykrywania nieprawidłowości. Zakres oraz częstotliwość diagnostyki warto ustalić z lekarzem, szczególnie w przypadku kobiet z obciążonym wywiadem rodzinnym lub wcześniej wykrytymi zmianami.
Najczęściej zadawane pytania
Czy usg piersi boli?
Badanie jest zazwyczaj bezbolesne. Niewielki dyskomfort może pojawić się podczas ucisku głowicy na szczególnie tkliwe miejsce.
Ile trwa usg piersi?
Najczęściej badanie trwa około kilkunastu minut. Czas może być dłuższy, jeśli konieczna jest szczegółowa ocena kilku zmian lub porównanie ich z wcześniejszymi wynikami.
Czy usg piersi można wykonywać w ciąży?
Tak. Ultrasonografia nie wykorzystuje promieniowania rentgenowskiego i jest metodą stosowaną również u kobiet w ciąży, jeśli istnieją wskazania medyczne.
Czy prawidłowy wynik usg wyklucza wszystkie choroby piersi?
Nie. Żadne pojedyncze badanie diagnostyczne nie pozwala wykluczyć wszystkich możliwych nieprawidłowości. W zależności od wieku, objawów i obrazu klinicznego lekarz może zalecić również inne badania.
Czy na usg piersi potrzebne jest skierowanie?
W przypadku badania wykonywanego prywatnie skierowanie zazwyczaj nie jest wymagane. W ramach świadczeń finansowanych przez NFZ zasady mogą zależeć od rodzaju poradni i wskazań do badania.
Jak często wykonywać usg piersi?
Nie istnieje jeden schemat odpowiedni dla każdej kobiety. Częstotliwość badań powinna być dostosowana do wieku, stanu zdrowia, wyników wcześniejszej diagnostyki oraz indywidualnych czynników ryzyka.